Thị trường vắc-xin Việt Nam (2026-2035)

Thị trường vắc-xin Việt Nam được định giá ở mức USD 3.93 Billion vào năm 2025, nhờ những tiến bộ trong công nghệ vắc-xin và các sáng kiến mạnh mẽ của chính phủ trong khu vực. Thị trường dự kiến sẽ tăng trưởng với tốc độ CAGR là 9.60% trong giai đoạn dự báo từ 2026 đến 2035, với giá trị có khả năng đạt USD 9.83 Billion vào năm 2035.

Cập nhật thị trường Q1 năm 2026

Xung đột Mỹ-Israel-Iran, leo thang vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, đang gây ra những rủi ro đáng kể cho thị trường vắc-xin Việt Nam. Việt Nam nhập khẩu một phần lớn vắc-xin từ các nhà sản xuất quốc tế, với các tuyến cung ứng đi qua hoặc phụ thuộc vào các hành lang logistics khu vực Vịnh Ba Tư hiện đang bị gián đoạn nghiêm trọng do chiến tranh. Việc đóng cửa Eo biển Hormuz đã làm giảm hoạt động vận tải thương mại xuống 90% so với mức trước chiến tranh, trong khi công suất vận chuyển hàng không khu vực Vịnh Ba Tư giảm 79% trong những ngày đầu của cuộc xung đột - tạo ra các nút thắt cổ chai nghiêm trọng cho các lô hàng dược phẩm nhạy cảm với nhiệt độ.

Vắc-xin là một trong những sản phẩm phụ thuộc nhiều nhất vào chuỗi lạnh trong lĩnh vực y tế toàn cầu, yêu cầu bảo quản liên tục ở nhiệt độ từ 2°C đến 8°C trong quá trình vận chuyển. Sự gián đoạn tại các trung tâm hàng không Vùng Vịnh - vốn là điểm trung chuyển quan trọng cho các lô hàng dược phẩm giữa các nhà sản xuất châu Âu và Ấn Độ với các thị trường Đông Nam Á bao gồm Việt Nam - đã gây ra những trì hoãn đáng kể và rủi ro về sự biến động nhiệt độ. Các hãng vận chuyển hàng hóa cho biết họ có thể cần một tuần rưỡi để bù đắp cho mỗi tuần vận chuyển hàng không bị đình trệ, làm tăng khả năng hư hỏng sản phẩm chuỗi lạnh và thiếu hụt vắc-xin.

Chuỗi cung ứng vắc-xin của Việt Nam càng trở nên dễ bị tổn thương do phụ thuộc vào các hoạt chất dược phẩm và nguyên liệu trung gian vắc-xin được sản xuất tại Ấn Độ, vốn phải vận chuyển về phía Tây sang châu Âu để sản xuất cuối cùng trước khi quay trở lại các thị trường châu Á. Chuỗi cung ứng nhiều chặng này đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi sự gián đoạn của không phận Trung Đông và các tuyến đường thủy thương mại. Chi phí năng lượng gia tăng, với giá dầu Brent vượt quá 120 USD/thùng, cũng đang làm tăng chi phí vận chuyển và chi phí vận hành của các cơ sở lưu trữ lạnh cần thiết cho việc phân phối vắc-xin tại Việt Nam.

Về mặt mua sắm, các cơ quan y tế và hệ thống bệnh viện Việt Nam đang phải đối mặt với thời gian chờ đợi kéo dài đối với vắc-xin nhập khẩu. Các đội ngũ mua sắm đang đánh giá các hành lang vận chuyển hàng không thay thế để tránh không phận Vùng Vịnh, xác định các nhà cung cấp phụ và xây dựng kho dự trữ để bảo vệ các chương trình tiêm chủng quốc gia khỏi sự gián đoạn nguồn cung.

Điểm chính

Chính phủ: Các cơ quan y tế Việt Nam đang chịu áp lực phải đảm bảo các tuyến cung ứng vắc-xin thay thế khi các hành lang hàng không Vùng Vịnh - điểm trung chuyển quan trọng cho các lô hàng dược phẩm - vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng. Các cơ quan nhà nước đang đánh giá các thỏa thuận mua sắm khẩn cấp với các nhà sản xuất vắc-xin để ưu tiên các hành lang vận chuyển hàng không trực tiếp tránh không phận Vùng Vịnh. Sự liên tục của chương trình tiêm chủng quốc gia đang bị đe dọa, dẫn đến các đề xuất về việc tích trữ vắc-xin chiến lược và đẩy nhanh việc phát triển năng lực sản xuất trong nước.

Thị trường: Sự gián đoạn trong logistics chuỗi lạnh là mối đe dọa chính đối với nguồn cung vắc-xin của Việt Nam, với các hãng vận tải hàng hóa ước tính cần một tuần rưỡi để phục hồi cho mỗi tuần vận chuyển hàng không bị đình trệ. Chi phí năng lượng tăng cao do việc đóng cửa eo biển Hormuz đang làm gia tăng cước vận chuyển và chi phí vận hành kho lạnh trên toàn chuỗi phân phối vắc-xin. Chuỗi cung ứng nhiều chặng từ các nhà sản xuất nguyên liệu dược phẩm (API) ở Ấn Độ qua các nhà sản xuất thành phẩm ở châu Âu đến người dùng cuối tại Việt Nam đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các gián đoạn kéo dài do xung đột.

Mua sắm: Thời gian giao hàng của vắc-xin nhập khẩu đã kéo dài đáng kể do các lô hàng phải chuyển hướng khỏi các trung tâm hàng không Vùng Vịnh bị gián đoạn, làm tăng thời gian vận chuyển và rủi ro hư hỏng. Các đội ngũ mua sắm đang đánh giá các nhà cung cấp thay thế và các hành lang vận chuyển trực tiếp để giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường trung chuyển qua Vùng Vịnh. Chi phí vận chuyển hàng không có kiểm soát nhiệt độ đã tăng mạnh, làm tăng chi phí nhập khẩu vắc-xin và gây áp lực lên ngân sách mua sắm y tế công cộng.